Κριτήρια Αξιολόγησης

 

 

 

1ο Κριτήριο Αξιολόγησης

Υπολογιστές: τι αλλάζουν στην εκπαίδευση

 

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά πειράματα που τόλμησε το Βρετανικό Παιδαγωγικό Ινστιτούτο είναι η ενοποίηση των αιθουσών διδασκαλίας και της σχολικής βιβλιοθήκης με τη βοήθεια των νέων τεχνολογιών, κατανέμοντας έτσι το ρόλο του δασκάλου μεταξύ βιβλιοθηκάριου και επικεφαλής μαθητικών ομάδων εργασίας

Με τη χρήση των υπολογιστικών μηχανημάτων, οι υπεύθυνοι για το δημοτικό και το γυμνάσιο σε πολλές χώρες αισθάνονται την υποχρέωση όχι μόνο να εμπλουτιστούν οι σχολικές βιβλιοθήκες με την αποθήκευση εκατομμυρίων στοιχείων σε σκληρούς δίσκους, μαγνητοταινίες, δισκέτες αλλά να εξετάσουν επιπλέον μήπως όλα αυτά υπαγορεύουν και κάποιες καινούριες συμπεριφορές στο χώρο της τάξης.

Έτσι από το 1995 στην Αγγλία και στη Βόρειο Ιρλανδία τρία δημοτικά, επτά γυμνάσια και ένα λύκειο εξοπλίστηκαν με όλα τα απαραίτητα ηλεκτρονικά μέσα: κομπιούτερ, πακέτα προγραμμάτων, πολυμέσα, συνδέσεις στο διαδίκτυο.

Μια συμβουλευτική ομάδα επιφορτίστηκε να βρίσκει τρόπους για την αξιοποίηση όλων αυτών. Καταγράφηκαν οι εμπειρίες από την αναζήτηση με τη μορφή ημερολογίων, φωτογραφιών και λήψεων σε βίντεο τεκμηριώνοντας τελικά την ανακάλυψη τους ότι οι τοίχοι της παραδοσιακής τάξης δεν είναι πλέον τόσο αμετακίνητοι όσο τους θεωρούσαν ως σήμερα. Και ίσως είναι κοντά η στιγμή που θα υποχωρήσουν. Οι σχολικές βιβλιοθήκες με τα ηλεκτρονικά τους μέσα θα γίνουν κομμάτι της κάθε τάξης ενώ οι δάσκαλοι, έχοντας εξωθηθεί σε διαφορετικές συμπεριφορές από την εισβολή νέων τεχνολογιών αλλά και τις αυξανόμενες γνώσεις των μαθητών τους, θα επωμιστούν καινούργιους ρόλους εγκαταλείποντας ίσως και ολοκληρωτικά τα όσα έκαναν στην τάξη ως τώρα.

Στο καινούριας αντίληψης σχολείο, το εξοπλισμένο με διάφορα ηλεκτρονικά μέσα, πέρα από τα συμβατικά χάρτινα βιβλία και τους χάρτες που μένουν βουβοί, παθητικά κρεμασμένοι στον τοίχο, οι μαθητές αποκτούν πρόσβαση σε δεδομένα πέρα από τον έλεγχο του δασκάλου τους. Το πρώτο καλό από αυτό είναι ότι κάποια μέρα ίσως να έχουν όλοι οι μαθητές στις άκρες των δακτύλων τους περίπου το ίδιο υλικό, ανεξάρτητα από το ποιοι είναι οι γονείς τους και τι βιβλιοθήκη υπάρχει στο σπίτι του καθενός.

Θα έχουν να μάθουν βεβαίως το πώς ψάχνουν για χρήσιμα στοιχεία, πώς να αναλύουν μετασχηματίζοντάς τα σε χρήσιμες πληροφορίες, πώς σχεδιάζουν τις επόμενες αναζητήσεις. Εικόνες, ήχος, κείμενο γίνονται χειροπιαστά «αντικείμενα». Διακινούνται μέσα από τα δίκτυα, τα κολλάς εδώ κι εκεί, τα αλλοιώνεις όσο και όπως θέλεις. Εν τω μεταξύ τίποτα τώρα πια δεν έχει ασυλία. Το όποια εκπαιδευτικό υλικό δε φτιάχνεται για να μένει άθικτο! Οι παλιοί μαθητές το πιο δημιουργικό (;) που μπορούσαν να κάνουν ήταν να μουτζουρώνουν το βιβλίο τους. Τώρα μπορούν να αλλάξουν τα πάντα. Εκτός όμως από την αίσθηση της ανεξαρτησίας τους, ίσως να χρειάζεται, με τις νέες συνθήκες εκπαίδευσης, ακόμη περισσότερο να μάθουν να συνεργάζονται και μεταξύ τους, αφού έτσι θα τα βγάζουν πέρα καλύτερα με ένα σχολείο περισσότερο απαιτητικό, όπου σ΄ αυτό η μηχανική αναπαραγωγή της όποιας παραδιδόμενης γνώσης δε θα είναι αρκετή για να θεωρηθεί επαρκής η φοίτηση.

Η μάθηση μέσα από τις παραδόσεις μόνον, η πάντα ελεγχόμενη από τη μεριά αυτού που διδάσκει περιορίζεται. Το κέντρο μετατίθεται από το δάσκαλο στο μαθητή ενώ η συνεργατική μάθηση αυξάνεται. Οι ανάγκες όσων θέλουν να μαθαίνουν αρχίζουν να καθορίζουν το ρόλο του δασκάλου και όχι το αντίθετο. Την ίδια στιγμή στη μεταλλαγμένη αυτή διαδικασία της μάθησης οι δάσκαλοι παίρνουν γνώση μερικές φορές και από τους μαθητές τους και αυτοί από τους άλλους μαθητές (…)

Αλκης Γαλδαδάς

 

ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1. Να δώσετε την περίληψη του κειμένου (100 λέξεις)

2. Να δώσετε ένα τίτλο στο κείμενο, ο οποίος θα εκφράζει επιδοκιμασία για το βρετανικό πείραμα.

3.Να ελέγξετε την ορθότητα των παρακάτω προτάσεων, στηριζόμενοι στα στοιχεία του κειμένου:

Σωστό             Λάθος

α. Με την εισαγωγή των Η/Υ στη σχολική πρακτική, ο ρόλος του δασκάλου αποδυναμώνεται

β. Στο καινούργιας αντίληψης σχολείο η πρόσβαση των μαθητών στη γνώση και στις διάφορες πληροφορίες είναι απόλυτα ελεγχόμενη από το δάσκαλο.

γ. Ο εξοπλισμός των σχολικών βιβλιοθηκών με ηλεκτρονικά μέσα θα εξασφαλίσει ίσες ευκαιρίες σε όλους τους μαθητές στην πορεία κατάκτησης της γνώσης

δ. Η χρήση Η/Υ στην εκπαιδευτική διαδικασία θα εντείνει την αποξένωση εκπαιδευτικού – μαθητή αλλά και των μαθητών μεταξύ τους.

4. Να αντιστοιχίσετε κάθε δευτερεύουσα πρόταση της Α στήλης με το σωστό χαρακτηριστικό της από τη Β στήλη.

Α                                                                     Β

«ενώ οι δάσκαλοι θα επωμιστούν καινούργιους ρόλους»                    ειδική

«ότι κάποια μέρα … το ίδιο υλικό»                                                           πλάγια ερωτηματική

«πώς ψάχνουν για χρήσιμα στοιχεία»                                                    βουλητική

«όπου σε αυτό η μηχανική αναπαραγωγή …η φοίτηση»                     εναντιωματική

«θέλουν να μαθαίνουν»                                                                            αναφορική

5. Να γράψετε τους τύπους στην άλλη φωνή χωρίς να αλλάξετε τον αριθμό και το πρόσωπο:

υπαγορεύουν ……………………………….                         εμπλουτιστούν ……………………………….

εξοπλίστηκαν ………………………………                         επιφορτίστηκε …………………………………

καταγράφηκαν ……………………………..                         εξωθηθεί …………………………………………

6. Να μετατρέψετε την παθητική σύνταξη σε ενεργητική και αντίστροφα:

α. «Καταγράφηκαν οι εμπειρίες …. σήμερα» (3η παράγραφο.)

β. «Οι παλιοί μαθητές … το βιβλίο τους» (6η παράγραφο)

7. Να γράψετε όσα επίθετα μπορούν να χρησιμοποιηθούν με τα παρακάτω ουσιαστικά και να σχηματίσετε πέντε φράσεις: μέσα, εκμετάλλευση, πορεία, συνθήκες, προσπάθεια

8. Να ετυμολογήσετε τις παρακάτω λέξεις και να δώσετε πέντε ομόρριζα ή παράγωγα για κάθε μία από αυτές: δυστοκία, καχεξία, προσταγή, απραξία, διάλογος

Παραγωγή κειμένου

Σήμερα που οι πηγές μετάδοσης γνώσεων έχουν πολλαπλασιαστεί σε μεγάλο βαθμό, τα παιδιά κινδυνεύουν όχι από την έλλειψη πληροφοριών αλλά από το βομβαρδισμό των πληροφοριών κυρίως από τα μέσα μαζικής επικοινωνίας.

α. Ποιος είναι ο καινούργιος ρόλος που καλείται να παίξει ο δάσκαλος στην εποχή μας;

β. Ποια είναι τα κατάλληλα εφόδια με τα οποία είναι ανάγκη να εξοπλιστεί η νέα γενιά για την καλύτερη χρήση των μέσων μαζικής επικοινωνίας;

 

 

 

 

2ο Κριτήριο Αξιολόγησης

Η επιδρομή της πληροφόρησης

Η πληροφόρηση στις μέρες μας έχει αποβεί μια δύναμη κατεξοχήν επιθετική. Κάθε πληροφορία, κάθε είδηση, κάθε «νέο» πέφτει επάνω μας καταιγιστικά. Από παντού μας πετροβολούν με αποκλειστικότητες ή με αποκαλύψεις. Τα δελτία ειδήσεων, ανά ώρα, ανά ημίωρο, ανά τέταρτο, και ο τρόπος που εκφέρονται ή προαναγγέλλονται, αποτελούν μια θύελλα από χαλάζι, έχουν όλα τα χαρακτηριστικά του λιθοβολισμού.

Στη ρίζα της λέξης «πληροφόρηση» υπάρχει ή εξυπακούεται η πληρότητα, η σφαιρικότητα. Τα ρήματα «πληρώ» και «φέρω» είναι τα εννοιολογικά της στοιχεία. Αυτό  αναφέρεται όχι μόνο στον πομπό της πληροφορίας αλλά και στο δέκτη. Σημασία δηλαδή, δεν έχει μόνο πώς έρχεται ή πώς επιπίπτει πάνω στο δέκτη, αλλά και πώς αυτός τη λαμβάνει. Ο προορισμός της πληροφορίας είναι να δημιουργεί ένα αίσθημα γνώσης, ασφάλειας και ισορροπίας (έστω και με την κακή είδηση) σε εκείνον που τη λαμβάνει. Όχι βέβαια με τρόπο τεχνητό και πλασματικό αλλά μέσα από την ίδια τη φύση της αντικειμενικής πληροφόρησης.

Συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Οι πληροφορίες δημιουργημένες, αποσπασματικές, αγχοπαραγωγές, εμπορευματοποιημένες, φωτοσκιασμένες ανάλογα, προορίζονται μάλλον να δημιουργούν αντί πληρότητα, ένα πελώριο κενό, έτσι ώστε αυτό να μπορεί να γεμίζει με οτιδήποτε. Η πληροφόρηση φαίνεται σαν να επιδιώκει τη δημιουργία ανθρώπων πανικόβλητων, παραιτημένων και αλωμένων, ίσως με σκοπό να γίνεται εύκολη η κάθε «κατάληψη» της εξουσίας ή της ψυχής. Μια πληροφόρηση που επιτίθεται σαν ύαινα και ξεσκίζει την ευαισθησία ή ανατρέπει τη στοιχειώδη εσωτερική μας ισορροπία, καταλήγει σε τρομοκρατία. Η εικόνα του κόσμου, αποκομμένη τελείως από την ομορφιά και από την ελπίδα, υπογραμμίζει τη μοναξιά του ανθρώπου και το πλήρες αδιέξοδο – κοινωνικό, πολιτικό, πολιτιστικό, μεταφυσικό.

Δεν υποστηρίζουμε ότι η ειδυλλιακή παρουσίαση του κόσμου μεταβάλλει την «είδηση» (οιδα) σε «συν-είδηση». Αντίθετα η πληροφόρηση έχει αποστολή να δίδει τη διάσταση της τραγικότητας, η οποία όμως έχει πυρήνα την ελπίδα. Το τραγικό έχει μέσα του οργανικά, την κάθαρση, την γωνιακή προσπάθεια απεμπλοκής από τα αδιέξοδα, τη δυναμική των «γόρδιων» λύσεων. Μέσα από τη βίωση του τραγικού ανατέλλει μια αυγινή αντίληψη της ζωής και του μέλλοντος. Το σκοτάδι της πληροφόρησης και οι τρόποι μετάδοσής της δημιουργούν δειλούς και απληροφόρητους, που σαρώνονται από τα ρεύματα της προπαγάνδας και αλέθονται από τους μηχανισμούς της υποδούλωσης.

Παναγιώτης Φωτέας

ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου (περίπου 80-100 λέξεις)

2. Να δώσετε τη σημασιολογική διαφορά των λέξεων πληροφορία – πληροφόρηση – πληροφορική και τεχνικός – τεχνητός

3. Να αντικαταστήσετε τις υπογραμμισμένες λέξεις με συνώνυμες κάνοντας το ύφος απλούστερο.

  • Η πληροφόρηση έχει αποβεί (………………………………………..) μια δύναμη επιθετική.
  • Κάθε πληροφορία πέφτει πάνω μας καταιγιστικά (……………………………………).
  • Στη ρίζα της λέξης «πληροφορία» υπάρχει ή εξυπακούεται (……………………………….) η πληρότητα.
  • Σημασία δεν έχει πώς έρχεται ή πώς επιπίπτει (…………………………….) πάνω στο δέκτη.
  • Όχι βέβαια με τρόπο τεχνητό και πλασματικό (………………………………..).
  • Το τραγικό έχει μέσα του τη δυναμική των «γόρδιων» (………………………..) λύσεων.

4. Να αντιστοιχίστε τις λέξεις των δύο στηλών ώστε να δημιουργηθούν ζεύγη συνωνύμων

Α                                                         Β

  1. i.            ισορροπία                                                α.         λύτρωση
  2. ii.            αντικειμενικότητα                               β.         ευστάθεια
  3. iii.            άλωση                                                   γ.         χειραγώγηση
  4. iv.            κάθαρση                                               δ.         αμεροληψία
  5. v.            απεμπλοκή                                            ε.         εκπόρθηση
  6. vi.            υποδούλωση                                        στ.       απελευθέρωση

5. Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω φράσεις ως ορθές ή λανθασμένες με κριτήριο τις απόψεις του συγγραφέα

Σωστό             Λάθος

α. Η πληροφορία, ως γνωστικό στοιχείο, από τη φύση                      c                    c

του προορίζεται και είναι ικανό να καλύψει τις καθαρά

πνευματικές ανάγκες του δέκτη

β. Δεν είναι μόνο το περιεχόμενο αλλά και ο τρόπος μετάδοσης      c                    c

μιας πληροφορίας που επηρεάζει την εκπλήρωση ή μη του

προορισμού της

γ. Δημιουργημένες είναι οι κατασκευασμένες ειδήσεις που δεν       c                    c

έχουν έρεισμα στην πραγματικότητα

δ. Αποσπασματικές πληροφορίες αποτελούν οι σύντομες δηλώ-     c                    c

σεις των δημοσίων προσώπων που παρελαύνουν από τα μέσα

ε. Η φωτοσκίαση αναφέρεται σε πρακτικές «θεαματικών αποκα-     c                    c

λύψεων» και έντεχνων αποκρύψεων στις οποίες καταφεύγουν τα μέσα

στ. Η σύγχρονη πληροφόρηση δίνει μια μονοδιάστατη εικόνα          c                    c

του κόσμου

ζ. Ο συγγραφέας δε συμφωνεί με την ειδυλλιακή παρουσίαση         c                    c

του κόσμου, διότι εκτιμά πως η πραγματικότητα έχει τραγικό χαρακτήρα

η. Τα μέσα οφείλουν να απαλύνουν τις οδυνηρές πλευρές της         c                    c

πραγματικότητας, ώστε να συντηρούν ζωντανή την ελπίδα του δέκτη

Παραγωγή κειμένου

«Η υπερτελειοποίηση των μέσων επικοινωνίας αποτελεί ταυτόχρονα μια υπόσχεση ελευθερίας και μια μορφή καινούργιας δουλείας». Να σχολιάσετε την παραπάνω άποψη και να προτείνετε μέσα για την αντιμετώπιση του προβλήματος. (450-500 λέξεις)

 

 

3ο Κριτήριο Αξιολόγησης

Η ψευδαίσθηση της αλήθειας

Όταν μιλάμε για «αντικειμενικό και τίμιο» τύπο, όπως συχνά γίνεται, είναι σαν να ήτανε συνώνυμα αυτά τα δύο επίθετα που, αντίθετα, πρέπει να θεωρούνται διαφορετικές έννοιες. Ας μη συγχέουμε την τιμιότητα (που είναι μια ηθική επιλογή και πιστή υπακοή σ’ έναν κώδικα συμπεριφοράς) με την αντικειμενικότητα (που είναι η υποτιθέμενη πιστή απεικόνιση μιας μυθικής αλήθειας που υποτίθεται πως υπάρχει μέσα στα πράγματα).

Ο δημοσιογράφος δεν έχει το χρέος να είναι αντικειμενικός. Έχει το χρέος να παίζει το ρόλο του μάρτυρα. Πρέπει να λέει ό,τι ξέρει και πρέπει (αφού, για παράδειγμα, εκθέσει τις απόψεις και των δύο μερών που έχουν εμπλακεί σε μια διαμάχη) να λέει πια είναι η δική του γνώμη.

Καλή είδηση για μένα είναι αυτή που ξεχωρίζει τα γεγονότα από τις αξίες. Παράδειγμα: «Ένας άνθρωπος χτύπησε ένα σκύλο» (αυτό είναι το γεγονός). Τελεία. «Το συμβάν για μένα είναι δυσάρεστο» (γνώμη που ανήκει στο χώρο των αξιών). Κακή είδηση είναι εκείνη στην οποία γνώμη και έκθεση του γεγονότος μπερδεύονται. Παράδειγμα: «Ένας κακός άνθρωπος χτύπησε ένα κακόμοιρο σκύλο».

Όταν μιλάμε για αντικειμενικότητα, υπονοούμε ότι η είδηση μας δίνει την εικόνα της πραγματικότητας «έτσι όπως είναι» και ότι η εφημερίδα, που είναι γεμάτη ειδήσεις, είναι η σφαιρική εικόνα της πραγματικότητας, το σύνολό της. Όμως, αν εκείνη την ημέρα δημοσίευσε την είδηση του ανθρώπου που χτύπησε το σκύλο, αλλά αγνόησε την είδηση του παιδιού που έπεσε απ’ το ποδήλατο (και είναι μοιραίο γιατί μια εφημερίδα δεν μπορεί να προλάβει το σύμπαν), η εφημερίδα αντικατόπτρισε τον τρόπο επιλογής, μέσα από το σύμπαν, των πραγμάτων που κατά τη γνώμη των δημοσιογράφων της «αποτελούν την πραγματικότητα». Αυτό βέβαια δεν είναι κακό, είναι ανθρώπινο και λογικό. Αρκεί να μην το κρύβουμε από το κοινό. Ο μύθος της αντικειμενικότητας του το κρύβει, και καμιά φορά το κρύβει και από το δημοσιογράφο. Απ’ αυτή την άποψη είναι μια εκδήλωση ψευδοϊδεολογίας.

Ενάντια σ’ αυτή την ιδεολογία πρέπει να αγωνιστεί η δημοσιογραφία, αν θέλει να είναι δημοκρατική δημοσιογραφία. Δηλαδή, κατά τη γνώμη μου, το καθήκον του δημοσιογράφου δεν είναι να πείσει τον αναγνώστη ότι αυτός λέει την αλήθεια, αλλά να τον προειδοποιήσει ότι αυτός λέει τη «δική του» αλήθεια. Ότι υπάρχουν όμως κι άλλες.

Ο δημοσιογράφος που σέβεται τον αναγνώστη πρέπει να του αφήνει περιθώρια εξέτασης άλλων απόψεων. Αυτό μπορεί να το κάνει με χίλιους τρόπους: προκαλώντας συζήτηση γύρω από μια είδηση, αναφέροντας όλες τις ερμηνείες και τις ανακοινώσεις των άλλων, τονίζοντας κυρίως την προσωπική γνώμη, όταν είναι προσωπική, έτσι ώστε να το αντιλαμβάνονται όλοι. Υπάρχουν άπειροι τρόποι.

Umberto Eco

 

ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1. Να δώσετε την περίληψη του κειμένου (περίπου 100 λέξεις)

2. Να γράψετε την ετυμολογία των παρακάτω λέξεων:

συγχέω                                     υπονοώ                                   μοιραίος                     εφημερίδα

3. Συμπληρώστε τα κενά στις στήλες Α και Β ώστε να σχηματίσετε ζεύγη αντωνύμων και συνωνύμων αντίστοιχα

Α                                                                     Β

αντικειμενικός             ≠ ………………………………….     αντικειμενικός =

τιμιότητα                     ≠ ………………………………….     τίμιος               =

ξεχωρίζω                     ≠ ………………………………….     ξεχωρίζω         =

σφαιρική (εικόνα)        ≠ ………………………………….     αντικατοπτρίζω =

4. Να συνδυάσετε τα ουσιαστικά αλήθεια και γνώμη με 4 ρήματα και να σχηματίσετε φράσεις (π.χ. εκφράζω γνώμη, υπερασπίζω την αλήθεια)

5. Να χαρακτηρίσετε τις ακόλουθες προτάσεις ως ορθές ή λανθασμένες με βάση το κείμενο

α. Η αντικειμενικότητα και η τιμιότητα, προκειμένου                        c                    c

για τον τύπο, είναι έννοιες ταυτόσημες.

β. Ο δημοσιογράφος δικαιούται να διατυπώνει τη γνώμη του.          c                    c

γ. Μια καλή είδηση δεν μπορεί να εμπεριέχει και την περιγρα-        c                    c

φή και το σχολιασμό του γεγονότος

δ. Καμιά εφημερίδα δεν μπορεί να είναι αντικειμενική                     c                    c

ε. Δημοκρατική δημοσιογραφία είναι αυτή που ευνοεί                      c                    c

τον πλουραλισμό.

6. Να δώσετε έναν τίτλο σε κάθε παράγραφο

7. Να συμπληρώσετε τα κενά με μια από τις λέξεις: κρίση, συναισθηματικός, συνειρμός, φευγαλέος, παθητικοποίηση, ατομικότητα, μαζοποίηση

Τα μηνύματα έχουν το χαρακτήρα του ………………………………, κυρίως στο χώρο της ενημέρωσης, γιατί το κοινό δεν μπορεί να τα ξανακούσει. Δεν επιλέγει τον τρόπο με τον οποίο θα προσλάβει τα μηνύματα αυτά και οδηγείται σε ……………………………….. Κάθε είδηση ακολουθείται από την αμέσως επόμενη και έτσι δεν καλλιεργείται η ……………………………. Τα μηνύματα αυτά όμως αποτυπώνονται λόγω της χρήσης της εικόνας και του ήχου. Τα μηνύματα που εκπέμπει ο ηλεκτρονικός τύπος διεγείρουν …………………………. λειτουργίες. Οι μνήμες που ανακαλούνται και οι …………………………………. που προκαλούνται είναι τελείως διαφορετικοί από ό,τι στην περίπτωση του παραδοσιακού τύπου.

 

Παραγωγή κειμένου

Σ’ ένα κείμενο 200 λέξεων να παρουσιάσετε τις αρετές ενός καλού δημοσιογράφου.

 

 

4ο Κριτήριο Αξιολόγησης

Διαφήμιση και βία

Τι έκανε για χρόνια η διαφήμιση με παραγγελία του συστήματος;

Ερέθιζε τις επιθυμίες. Κάνοντάς το όμως δεν ώθησε απλά τον κόσμο να θέλει, αλλά του είπε τι να θέλει και τι ήταν καλό να θέλει. Αν το σκεφτούμε καλά θα δούμε ότι πέτυχε δύο αποτελέσματα από «αντικειμενική» άποψη επαναστατικά (οι προθέσεις δε μας ενδιαφέρουν εδώ). Οι συντηρητικές κοινωνίες και οι αντιδραστικοί παιδαγωγοί δήλωναν πάντα με σοφό τρόπο ότι οι υπερβολικές επιθυμίες είναι κακό πράγμα και ότι κατ’ αρχήν δεν πρέπει να δίνουμε στους φτωχούς την εντύπωση ότι μπορούν να αποκτήσουν τα πράγματα των πλουσίων. Το ότι οι βασιλιάδες μετατοπίζονταν με τη φορητή πολυθρόνα ήταν απόδειξη ότι αυτό το σκεπαστό πολυτελές φορείο ήταν βασιλικό πράγμα: κανείς άλλος δεν μπορούσε να το θέλει.

Η διαφήμιση, μεταφράζοντας τη φορητή πολυθρόνα σε «αυτοκίνητο», είπε ακόμη και στον άνεργο ότι μπορούσε να επιθυμεί αυτοκίνητο, ότι όλοι μπορούσαν να το αποχτήσουν κι ότι, πάντως, περισσότερο από δικαίωμα, ήταν υποχρέωση να το επιθυμούν.

Μια επιθυμία, ερεθισμένη κι ανικανοποίητη, μπορεί να πάρει δύο δρόμους: την ατομική εξέγερση (την εγκληματική πράξη για παράνομη ιδιοποίηση των αγαθών άλλου) και τη συλλογική επανάσταση (τον κοινωνικό αγώνα για σωστότερη διανομή του κοινού πλούτου). Δεν μπορούμε να αρνηθούμε ότι ένα από τα αποτελέσματα της καταναλωτικής προπαγάνδας υπήρξε και η αύξηση της κοινωνικής αγωνιστικότητας για την κατάχρηση μιας ευδαιμονίας που παρουσιαζότανε σαν δυνατή για όλους και που τελικά ήταν σχεδόν άφταστη.

Και να που η κοινωνία, αφού πρώτα ερέθισε τις επιθυμίες για όλα τα πράγματα, τρομοκρατείται γιατί ο κόσμος απαιτεί τουλάχιστον ένα μέρος χωρίς να πρέπει αναγκαστικά να εγκλιματίσει. Είναι σαν να έλεγε το σύστημα στους υπηκόους του: «Έπρεπε να θέλετε να ξοδέψετε όλο το μισθό σας, και το δέκατο τρίτο και το δέκατο τέταρτο, αλλά τώρα το παρακάνετε: τώρα θέλετε και αύξηση μισθού! Το παιχνίδι δεν ήταν έτσι. Μην υπερβάλλετε, και σκεφτείτε τα αγαθά της λιτότητας». Και τώρα που ο κόσμος επιθυμεί υπερβολικά πράγματα ποιος φταίει; Η διαφήμιση, για παράδειγμα, που πρέπει να προκαλεί επιθυμίες για ψυγεία (κι αλίμονο αν δεν πουληθούν αρκετά, θα κλείσουν τα εργοστάσια). Αλλά αν για ν’ αγοράσει ο κόσμος ψυγεία απαιτεί νέα συλλογική σύμβαση εργασίας, τότε κάτι δεν πάει καλά. Συναγερμός, οι πολίτες καταναλώνουν πολλά, ζητούν πολυτέλειες.

Πώς να δικαιολογηθούν γι’ αυτό; Κατηγορώντας στην τύχη, παράλογα. Γιατί ο κύκλος είναι φαύλος, η βία βρίσκεται στην ίδια την ιδέα του κέρδους, είναι παλιά ιστορία: πρέπει να επιθυμείς αυτά που σου προσφέρω όχι αυτά που έχω εγώ, διαφορετικά όλα τελείωσαν. Πράγματι τελείωσαν: η βία αποτέλεσμα, όχι αιτία αυτής της κατάστασης.

Umberto Eco

ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1. Να αποδώσετε περιληπτικά το νόημα του κειμένου (περίπου 80-100 λέξεις)

2. Να κάνετε την ετυμολογία της λέξης τρομοκρατία και να σχηματίσετε πέντε νέες λέξεις διατηρώντας το δεύτερο συνθετικό.

3. Να συμπληρώσετε τα κενά επιλέγοντας την κατάλληλη λέξη από τις παρακάτω: αντίδραση, ιδιοποίηση, προπαγάνδα, λιτότητα.

  • Η πράξη του σφετερισμού, της οικειοποίησης αγαθού άλλου ονομάζεται ………………………..
  • Η συστηματική προσπάθεια για διάδοση ιδεών, αρχών ή δογμάτων αποκαλείται ………………………..
  • Η πολιτική τάση που αποσκοπεί στη συντήρηση του κατεστημένου και στρέφεται κατά των νέων ιδεών ονομάζεται …………………………………
  • Η επιλογή και εφαρμογή κοινωνικών και οικονομικών πολιτικών με κύριο χαρακτηριστικό τη συμπίεση των αναγκών και τον περιορισμό της κατανάλωσης ονομάζεται …………………………..

4. Συμπληρώστε τα κενά στις στήλες Α και Β ώστε να σχηματίσετε ζεύγη αντωνύμων και συνωνύμων αντίστοιχα

Α                                                                     Β

συντηρητικός              ≠ ………………………………….     ανικανοποίητος           =

παράνομος                  ≠ ………………………………….     εξέγερση                     =

άφταστος                     ≠ ………………………………….     ευδαιμονία                  =

συλλογικός                 ≠ ………………………………….     ερεθίζω (επιθυμία)      =

5. Να δημιουργήσετε μια παράγραφο χρησιμοποιώντας τις ακόλουθες έννοιες:

διαφήμιση

πρόσθετες λειτουργίες  υποσυνείδητο

μαζοποίηση

πλασματικές ανάγκες

υλικός ευδαιμονισμός

κοσμοθεωρία

ατομικισμός

προπαγάνδα

πολιτική συνείδηση

Παραγωγή κειμένου

Ο συγγραφέας παρουσιάζει τη σχέση διαφήμισης και βίας ως σχέση αιτίας και αποτελέσματος. Σ’ ένα κείμενο διακοσίων περίπου λέξεων να αναλύσετε αυτή τη σχέση.

 

 

 

5ο Κριτήριο Αξιολόγησης

Το πρόβλημα της ανεργίας στην Ελλάδα

 

Με τον όρο ανεργία υπονοείται η ακούσια αποχή των ατόμων από την εργασία (η οποία προσφέρεται έναντι ημερομισθίου ή μισθού ή και άλλης αμοιβής) που δημιουργείται από την έλλειψη θέσεων εργασίας. Η ανεργία, ασφαλώς, δεν θα πρέπει να συγχέεται με την αεργία, η οποία ταυτίζεται με τη φυγοπονία, τη νωθρότητα, την εκούσια αποχή από την εργασία, την τεμπελιά.

Στην περίπτωση της χρόνιας ανεργίας, της ανεργίας που εμφανίζεται για μεγάλα χρονικά διαστήματα, οι επιπτώσεις είναι από οικονομική, ψυχολογική αλλά και κοινωνικοπολιτική άποψη, σοβαρές. Δεν θα πρέπει όμως να μας διαφεύγει κατά την εξέταση του προβλήματος της ανεργίας και το πρόβλημα της λανθάνουσας ανεργίας, που εμφανίζεται είτε με τη μορφή υποαπασχόλησης, είτε με τη μορφή της ετεροαπασχόλησης. Στην πρώτη περίπτωση τα άτομα είτε απασχολούνται λιγότερες ώρες την ημέρα από το βασικό ωράριο είτε απασχολούνται κατά διαστήματα, κατά εποχές, κάτι που επιβάλλεται και λόγω γης φύσης του επαγγέλματος, όπως συμβαίνει, για παράδειγμα, με τα τουριστικά επαγγέλματα. Στη δεύτερη περίπτωση, της ετεροαπασχόλησης, τα άτομα αναγκάζονται, επειδή δεν βρίσκουν εργασία στον κλάδο για τον οποίο έχουν ειδικευτεί, να καταφεύγουν σε άλλους τομείς εργασίας.

Οι επιπτώσεις από την ανεργία, όπως αναφέρθηκε και πιο πάνω, είναι πρώτα απ’ όλα οικονομικές. Απ’ την άποψη αυτή χιλιάδες εργαζόμενοι –και ασφαλώς και οι οικογένειές τους- αντιμετωπίζουν άμεσο πρόβλημα επιβίωσης. Απ’ την άλλη, η ανεργία έχει επιπτώσεις στην ψυχολογία και τη συμπεριφορά του ατόμου. Η ανασφάλεια, το άγχος, τα ψυχολογικά προβλήματα και αδιέξοδα έχουν τη βάση τους, κατά ένα μεγάλο ποσοστό, στην ανεργία. Στον ευρύτερο κοινωνικό χώρο των νέων, αναζητείται διέξοδος στα ναρκωτικά, την κλοπή, την εγκληματικότητα. Σε άλλο επίπεδο, επιτείνεται η κοινωνική αδικία, οι κοινωνικές αντιθέσεις, ακόμα και σε άτομα που έχουν τα ίδια συμφέροντα, με αποτέλεσμα να διασπάται η ταξική ενότητα ή, ακόμα, η συνδικαλιστική συνοχή, αφού σε πολλές περιπτώσεις αναζητούνται λύσεις σε ατομικό επίπεδο, ακολουθείται δηλαδή η τακτική του «ο σώζων εαυτόν σωθήτω». Στην αντίθετη κατεύθυνση, στην πλευρά της εξουσίας, ενισχύεται ο αυταρχισμός, για να είναι πιο αποτελεσματική η αντιμετώπιση των αντιδράσεων, χωρίς βέβαια να σημαίνει αυτό ότι δεν αναζητούνται διέξοδοι προς την κατεύθυνση της επίλυσης του προβλήματος.

Πριν αναζητήσουμε οποιεσδήποτε λύσεις θα πρέπει να προβληματιστούμε πάνω στο εξής: στο κατά πόσο δηλαδή οι πολιτικές εξουσίες μπορούν σε καθεστώτα ελεύθερης οικονομίας να αντιμετωπίσουν με θεσμικά μέτρα, με λύσεις πολιτικές, το πρόβλημα, απ’ τη στιγμή που στο μεγαλύτερο βαθμό τους κανόνες λειτουργίας του οικονομικού παιχνιδιού καθορίζουν κάποιοι που βρίσκονται έξω απ’ την εξουσία. Έτσι, μια μερίδα των εργαζόμενων και της διανόησης θεωρεί ότι δεν μπορεί να υπάρξει σίγουρη προοπτική, αν δεν αλλάξουν οι κοινωνικές δομές, το κοινωνικό σύστημα. Σε κάθε άλλη περίπτωση, υποστηρίζουν, δεν θα έχουμε παρά λύσεις βραχυπρόθεσμες, χωρίς ουσιαστικά αποτελέσματα. Άλλοι, χωρίς να αγγίζουν το πρόβλημα της κοινωνικής διάρθρωσης και της αντίστοιχης οικονομικής διαμόρφωσης, προτείνουν μέτρα βραχυπρόθεσμα, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα.

Έτσι σαν άμεσο μέτρο, μέτρο πολιτικό, προτείνουν την κατάργηση της πολυθεσίας στο δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, τον περιορισμό των υπερωριών ή ακόμα και των ωρών εργασίας. Μ’ αυτό τον τρόπο, υποστηρίζουν, θα δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας και μάλιστα χωρίς κοινωνικό κόστος γι’ αυτούς που θα αποχωρήσουν, αφού οι περισσότεροι, συνταξιούχοι, απόστρατοι κ.λ.π. δεν αντιμετωπίζουν κανένα οικονομικό πρόβλημα, δεν εργάζονται, δηλαδή, για τη συμπλήρωση των αποδοχών τους. Σαν μεσοπρόθεσμη λύση προτείνεται ο προσανατολισμός, ιδιαίτερα της νεολαίας, προς τα λεγόμενα χειρωνακτικά επαγγέλματα. Σ’ αυτήν την κατεύθυνση το μάθημα του επαγγελματικού προσανατολισμού θα πρέπει να παίξει σημαντικό ρόλο, παράλληλα με την καλλιέργεια της ιδεολογίας ότι τα χειρωνακτικά επαγγέλματα δεν συνιστούν έλλειψη αξιοπρέπειας και γοήτρου.

Σε πρακτικό επίπεδο, η διαμόρφωση της παραγωγικής δραστηριότητας με νέα επιστημονική και τεχνική οργάνωση, ο εκμηχανισμός της γεωργίας, η επιστημονική ιχθυοκαλλιέργεια, η επιστημονικοποίηση της κτηνοτροφίας κ.λ.π. αποτελούν μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη διέξοδο για τη λύση του προβλήματος της ανεργίας και την αύξηση του εθνικού εισοδήματος. Εκείνο, πάντως, στο οποίο υπάρχει σύγκλιση απόψεων, για μια μακροπρόθεσμη οπτική, είναι η αναδιοργάνωση και ο εκσυγχρονισμός της παραγωγής, έτσι που αυτή να γίνει ανταγωνιστική, με πρώτο στόχο την κάλυψη της εσωτερικής αγοράς και την αντιμετώπιση του πολυεθνικού κεφαλαίου και με απώτερο σκοπό την αύξηση των εξαγωγών, για να αντισταθμίσουμε τις εισαγωγές που δεν θα είμαστε σε θέση να πράττουμε.

Α. Κιτσάκης

ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1. Να γίνει το διάγραμμα του κειμένου.

2. Να αναπτύξετε την ακόλουθη περίοδο σε μια παράγραφο (80 περίπου λέξεων) με τη μέθοδο του αιτίου αποτελέσματος «Στην περίπτωση της χρόνιας ανεργίας, της ανεργίας που εμφανίζεται για μεγάλα χρονικά διαστήματα, οι επιπτώσεις είναι από οικονομική, ψυχολογική αλλά και κοινωνικοπολιτική άποψη, σοβαρές.»

3. Να επιλέξετε τη σωστή ερμηνεία σημειώνοντας Χ στο αντίστοιχο πλαίσιο

α. Λανθάνουσα ανεργία καλείται:

0η ανεργία που οφείλεται σε λανθασμένες πολιτικές επιλογές                               c

0η συγκαλυμμένη ανεργία, η οποία σε μια επιφανειακή θεώρηση                          c

δε γίνεται αντιληπτή ή δεν καταμετράται

0η ανεργία που οφείλεται σε λανθασμένες επιλογές των εργαζομένων,                 c

που δεν έτυχαν επαγγελματικού προσανατολισμού

β. Ως φαινόμενο κοινωνικής παθογένειας ορίζεται:

0μια γενικότερη κατάσταση κοινωνικής νοσηρότητας όπου ποικιλότροπα c

εκδηλώνεται η ασθενικότητα του κοινωνικού οργανισμού

0μια κατάσταση αποπροσανατολισμού της νεολαίας, η οποία γίνεται υπαίτια         c

για διάφορα κοινωνικά αδιέξοδα

0το σύνολο των κοινωνικών προβλημάτων που απορρέουν από την ανεργία          c

γ. Συνδικαλιστική συνοχή είναι:

0η αποτελεσματική επικοινωνία και η συμφωνία στη βάση γενικών αρχών            c

μεταξύ κράτους και εργαζομένων

0η ομοψυχία, η ενότητα, η συλλογικότητα στο σώμα των εργαζομένων                 c

0το ομαδικό πνεύμα που συγκρατεί τα μέλη του κοινωνικού συνόλου,                  c

ώστε να αποτελούν συμπαγή ολότητα

δ. Ως αυταρχισμός της εξουσία νοείται:

0ο συντηρητισμός των εξουσιαστών που αντιπαρατίθεται σε κάθε κοινωνική        c

ζύμωση με στόχο την αλλαγή

0η βίαιη κατάπνιξη των κοινωνικών αντιδράσεων, η επιβολή και ο             c

μονόλογος της εξουσίας που καταργεί το διάλογο

0η σταδιακή αλλαγή του πολιτεύματος, που το μεταλλάσσει σε ολοκληρωτικό     c

4. Συμπληρώστε τα κενά στις στήλες Α και Β ώστε να σχηματίσετε ζεύγη αντωνύμων και συνωνύμων αντίστοιχα

Α                                                                                 Β

ακούσια           ≠ ………………………………….     επιτείνεται                   =

λανθάνουσα    ≠ ………………………………….     βραχυπρόθεσμος        =

φυγοπονία       ≠ ………………………………….     κατάργηση                   =

διευρύνεται     ≠ ………………………………….     σύγκλιση                     =

5. Προσδιορίστε τη διαφορά στη σημασία των λέξεων:

απολύομαι        τίθεμαι σε διαθεσιμότητα          παραιτούμαι

εργασία            έργο     επάγγελμα        καριέρα

6. Συμπληρώστε την παρακάτω στήλη με τα συνώνυμα των λέξεων

  • εκτροπή=
  • ευστάθεια=
  • δεξιότητα=
  • τελεσιουργείται=
  • ευδοκιμώ=
  • συνοψίζω=
  • αλλότριος=
  • αποκολλώμαι=

Παραγωγή κειμένου

Σ’ ένα κείμενο πεντακοσίων λέξεων να παρουσιάσετε τα κριτήρια και τα οφέλη της ορθής επιλογής του επαγγέλματος.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Σχολιάστε

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *


× τέσσερα = 20

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>